05:32 +07 Thứ hai, 16/07/2018

Trang nhất » Tin Tức » Câu chuyện giáo dục

Họa và phúc, vinasach và cây bút trước sự thật!

Chủ nhật - 26/06/2011 19:15
Họa và phúc, vinasach và cây bút trước sự thật... là những lát cắt buồn, ở đó có những suy ngẫm về nhân tình thế thái, về cái tâm, cái tài của con người trước trách nhiệm xã hội, trước vận mệnh quốc gia, mà Phát ngôn và hành động tuần này xin gửi tới quý bạn đọc

 

Vina...sach

Xin được mượn từ của nhà văn Nguyễn Quang Lập, khi ông ví với Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau năm 2015, với số tiền đầu tư 70 ngàn tỷ đồng của Bộ Giáo dục, vì nó quá chính xác. Đây cũng là thông tin nổi bật của tuần, vừa đưa ra đã khiến cả xã hội sốc nặng.

Người dân sốc nặng vì quá chán ngán giáo dục với những chủ trương "không lối thoát". Nay lại chất ngất con số hàng ngàn tỷ đồng tiền thuế họ sẽ phải đóng.

Còn những nhà khoa học, những chuyên gia, những người am hiểu giáo dục, sốc vì nhiều lẽ. Cái lẽ lớn nhất là tư duy giáo dục xơ cứng chai lì, cũ kỹ, cho dù đề án mang tên Đổi mới!

Không biết vì sao, ngành giáo dục rất hay làm ngược. Nó phải được coi là nét "bản sắc" truyền thống của ngành, từ cái nhỏ nhất đến cái lớn nhất:

Nhỏ nhất, như tên gọi đề án. Mới ở mức dự thảo, đã được gọi là đề án.

Nhỏ vừa, là chưa xây dựng chuẩn kiến thức, đã lại xây dựng chương trình. Đây là cách làm thuận tay nhiều năm của ngành giáo dục.

Lớn nhất, như chiến lược giáo dục. Dự thảo văn bản chiến lược giáo dục (2008-2020) xây dựng tới 20 lần vẫn chưa được thông qua. Từ chiến lược giáo dục này, mới triển khai Đổi mới giáo dục toàn diện theo kết luận của ĐH Đảng lần thứ XI. Trong cuộc đổi mới đó, chương trình, sách giáo khoa mới được tung ra. Chưa có chiến lược, chưa có đổi mới, chương trình, sách giáo khoa đã cầm đèn chạy trước. Phải chăng, vì nhân danh chương trình, sách giáo khoa thì sẽ dễ tiêu tiền hơn?

Còn nếu nói như ai đó, là phải làm sớm cho kịp với triển khai đổi mới giáo dục sau 2015, thì cũng là tư duy ...ngược. Hơn nữa, phải rất tài năng, mới xây dựng được chương trình, sách giáo khoa theo kiểu "tiên đoán" gắn với con người của thế kỷ 21 hiện đại và hội nhập. Còn nếu không vẫn là viết chương trình, sách giáo khoa kiểu "thầy giáo... sờ voi".

 

Không đề cập đến sự sơ sài (32 trang giấy), sự đánh tráo khái niệm (tiếng là đề án chương trình, sách giáo khoa nhưng thực chất tiền cho chương trình, sách giáo khoa chỉ chiếm 1/70 tổng số đầu tư), hay khái niệm tưởng mới "tiếp cận năng lực" mà thật ra nội dung chẳng có gì mới, người viết bài chỉ xin nêu những cái phi khoa học, và cách tư duy cũ kỹ khi chủ trương chọn viết chương trình, sách giáo khoa mới.

Chương trình, sách giáo khoa mới phải được viết trên nền tảng một cơ cấu, hệ thống giáo dục rõ ràng về quan điểm. Ngành giáo dục cần trả lời cho xã hội biết loại hình THPT có phân ban nữa hay không? Bậc tiểu học 5 hay 6 năm, khi mà hiện nay các bé mẫu giáo 5 tuổi đã học chữ?

Chương trình, sách giáo khoa mới phải triển khai đồng bộ với đổi mới cách đánh giá, thi cử. Vậy chủ trương đổi mới cách đánh giá, thi cử sẽ ra sao? Trong khi tư tưởng đổi mới cách đánh giá, thi cử của ngành vẫn mập mờ, không rõ ràng.

Chương trình, sách giáo khoa mới phải gắn với nâng cao chất lượng người thầy. Vậy các trường sư phạm cần chính sách ưu tiên, và phải đổi mới thế nào để thật sự tạo ra sức đột phá trong đổi mới phương pháp?

Tất cả điều này, về cơ bản, liệu có phải vẫn là một số 0 tròn trĩnh?

Người viết bài gắn bó với giáo dục quá nhiều năm. Theo dõi các cuộc cải cách, đổi mới giáo dục (1981, 2001), và lịch sử cải cách giáo dục, thấy rằng các cuộc cải cách giáo dục hoặc đổi mới giáo dục, ngành đều chọn khâu xây dựng chương trình, sách giáo khoa mới- coi như yếu tố quyết định đầu tiên, và tập trung toàn lực cho khâu này. Tuy nhiên, đáng tiếc, chưa cuộc cải cách giáo dục, hoặc đổi mới giáo dục nào được coi thành công. Nay, ngành lại tiếp tục "con đường mòn ấy". Tư duy ấy chắc chắn một lần nữa, hứa hẹn sự... thất bại cũ!

Trong khi đó, một thực tiễn hiển nhiên: Đất nước ta, nếu không có công cuộc đổi mới cơ chế quản lý, hẳn sẽ không thể có sự thay đổi diện mạo hôm nay, cho dù còn đứng trước nhiều thách thức và nguy cơ.

Một xã hội rộng lớn, nếu quyết tâm còn thay đổi được. Không lý gì ngành GD vẫn giữ mãi cơ chế ban phát xin- cho, cầm tay chỉ việc các trường. Sự đổi mới cơ chế quản lý giáo dục mới cần được coi là giải pháp đột phá. Để từ đó, các chính sách GD mới nảy sinh, điều chỉnh phù hợp thực tiễn và quy luật, khai thác tính tự chủ, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm cơ sở.

Trong môi trường đó, từ trường đến cá thể giáo dục được tôn trọng, sức sáng tạo mới giải phóng. Khi đó, "vòng kim- cô bệnh thành tích", thực chất là dối trá triền miên, cũng sẽ dần bị vô hiệu hóa.

Con tàu vina...sách, với 70 nghìn tỉ đồng dự kiến đầu tư, mới phác thảo trên giấy, đã bộc lộ những khuyết tật mang tính hệ thống, liệu có sẽ là con số nợ dân trong sự thất vọng tràn trề tiếp theo?

 

Tác giả: Kỳ Duyên

Bài nhận được từ Điểm báo giáo dục (diembao@moet.edu.vn): 26/06/2011 

Tác giả bài viết: Kỳ Duyên

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Giới thiệu về Thi hào Nguyễn Du và trường THCS Nguyễn Du, Bà Rịa

Giới thiệu về Thi hào Nguyễn Du và trường THCS Nguyễn Du, Bà Rịa - Nguyễn Du, tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê quán làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, con thứ bảy Cụ Hoàng Giáp Xuân Quận Công Nguyễn Nghiễm. Thân phụ Ông thi đỗ tiến sĩ và từng làm quan đến chức Tể Tướng thời...